Page content

Basisinkomen 1

article content

Basisinkomen 1

Goed in Geld denkt ook na over nieuwe manieren van herverdeling, fiscaliteit, en economie. Eén van de thema’s die steeds vaker aan bod komen in de media, en waarvoor een steeds groter draagvlak ontstaat, is het Basisinkomen.

Sven Lefeber zal met regelmaat een blog wijden aan het Basisinkomen.

Beste lezer,

Elders op deze website kunt u het interview lezen, dat Goed in Geld  met mij gemaakt heeft. Tijdens dit interview kwam o.a. het Basisinkomen ter sprake, en blijkbaar hadden we daarover wel wat gelijk lopende ideeën. Op die manier hebben we besloten, om hieraan een vaste rubriek te wijten.

Er zijn nu eenmaal voor- en tegenstanders, en iedereen heeft wel een punt. Het Basisinkomen verhit soms de gemoederen, en ook wij willen de discussie levend houden. Wel met respect voor de objectieve argumenten van zowel voor- als tegenstanders. Maar laat ons vandaag beginnen bij het begin.

Wat is nu precies het Basisinkomen?

Wikipedia definieert het als volgt: “Een basisinkomen is een inkomen,gegeven of gegarandeerd door de overheid aan elke burger/inwoner,ongeacht over welke overige inkomsten of vermogen deze beschikt.”

BasisinkomenBelangrijk in deze definitie, is het woordje “ongeacht”: dit houdt in dat het Basisinkomen onvoorwaardelijk wordt toegekend aan iedere inwoner vaneen land. Dat onvoorwaardelijke element is essentieel, en daarin verschilt het Basisinkomen van onze huidige sociale zekerheid.

Overheid versus bevolking

Momenteel voorziet de overheid ook in allerlei vormen van aanvullende inkomsten, in geval van ziekte, werkloosheid, pensioen,kinderbijslag, subsidies allerhande, enz. Maar er is telkens een voorwaarde aan verbonden: je krijgt kindergeld als je kinderen hebt,je krijgt pensioen als je oud genoeg bent, je krijgt …. op voorwaarde dat …. en anders krijg je het niet.

In de praktijk betekent dit dat zowat 80% van de bevolking wel op één of andere manier een uitkering van de overheid krijgt. Maar er zijn duizenden ambtenaren nodig om dit allemaal te controleren, hetgeen nog eens enkele miljarden kost, bovenop de uitgekeerde bedragen. Bovendien zien vele mensen door de bomen het bos niet meer, omdat er teveel regels, voorschriften, documenten en procedures bestaan. Het aanvragen van een uitkering is vaak een grote drempel.

De bedoeling van onze sociale zekerheid is een herverdeling van de welvaart. Maar de hoogste inkomens vinden vaak hun weg naar uitkeringen en subsidies,terwijl de laagste inkomens vaak niet weten hoe ze hieraan moeten beginnen. Schiet ons huidige systeem haar doel dan niet voorbij?

Steeds meer leeft onder de bevolking ook een gevoel van onrechtvaardigheid vanwege de overheid. Afghaanse vluchtelingen krijgen een dak boven hun hoofd,terwijl er in de grote steden heel wat dakloze landgenoten zijn.

En iemand is misschien dakloos geworden zonder recht op een uitkering,omdat hij toevallig 1 dag te weinig heeft gewerkt volgens Artikel 2,paragraaf 16, van Sectie 4 van de Wet van 27 juni 1964, waardoor hij naar zijn bijstand kan fluiten. Kortom, de bureaucratie helpt bepaalde personen wel, en anderen dan weer niet. Soms wegens absurde regeltjes, die totaal voorbijgaan aan de menselijke waarden, die onze sociale zekerheid eigenlijk zou moeten beschermen. Moet de overheid niet iedereen helpen of kansen bieden? Autochtoon of allochtoon,jong of oud, ziek of gezond, man of vrouw? Steeds meer mensen vallen echter uit de boot, en bepaalde politici spinnen daar garen bij, maar wie gaat dit probleem eindelijk eens echt oplossen?

Voorstanders van het Basisinkomen beschouwen dit dan ook als een universeel mensenrecht: het recht op een menswaardig bestaan, door middel van een onvoorwaardelijk Basisinkomen.

Het idee van het Basisinkomen bestaat al meerdere eeuwen. Regelmatig stak het de kop op, om dan meteen weer naar het rijk der fabeltjes te worden verwezen. Het was te utopisch, onbetaalbaar, en het zou leiden tot luiheid en profitariaat. Vervolgens werd het weer voor enkele jaren in de koelkast gestopt, tot iemand anders het weer tevoorschijn haalde.

Utopie?

Maar is het wel utopisch? Misschien was onze samenleving er vroeger nog niet klaar voor, maar samenlevingen evolueren, en ook economische structuren evolueren. Onze welvaartsstaat was misschien een heel goed economisch model gedurende de tweede helft van de 20e eeuw. Maar ondertussen staan we voor andere uitdagingen: demografisch,ecologisch, economisch en technologisch wordt onze maatschappij dooreen geschud, en blijken de oude oplossingen niet meer te werken voor de nieuwe uitdagingen. Koppel daar nog het wanbeheer van onze politici aan vast, en het is duidelijk dat onze welvaartsstaat een piramidespel is geworden, dat op het punt staat om te vallen.

Nieuwe uitdagingen

Nieuwe uitdagingen vragen om nieuwe oplossingen. Onze arbeidswetgeving stamt grotendeels uit de jaren ’50 en ’60, terwijl we vaak in bedrijven werken, en producten of diensten maken en kopen, die toen nog niet bestonden. Productie is uitgeweken naar andere landen, of uitbesteed aan robots, die het werk in onze plaats doen. Dit heeft plaats gemaakt voor andere sectoren, die een enorme groei hebben gekend, en die in de toekomst nog aan belang zullen winnen.

Wat is nog de relatie tussen wonen en werken? Tussen arbeid en inkomen? Tussen de plaats van produceren en van consumeren? Onze lokale economie in een grote wereld, is veranderd in een globale economie in een kleine wereld.

In deze context komt het Basisinkomen als idee opnieuw op de voorgrond. Academici onderzoeken, burgers debatteren, en zowel bij linkse als rechtse politici zijn er voor-en tegenstanders. De Zwitsers verwerpen het in een referendum, terwijl Finland het volgend jaar opstart als een proefproject. Wie heeft gelijk? Iedereen of niemand?

Over 1 ding zijn we het eens: het Basisinkomen laat niemand onberoerd. Er zijn grote voorstanders, maar ook rabiate tegenstanders. Het is moeilijk om objectief te blijven, en debatten verzanden vaak in stellingnames die absoluut verdedigd worden, terwijl de andere partij best wel zinnige dingen te vertellen heeft, ….. als we maar zouden luisteren.

Meer over het Basisinkomen

In de komende tijd zal ik verder uitweiden over de diverse standpunten, en over haalbaarheid van het Basisinkomen.

 

Sven Lefeber
Sven Lefeber is ondernemer, filantroop, en al jarenlang een vurig pleitbezorger van het Universeel Basisinkomen. Door zijn opleiding als econoom, heeft hij een eigen kijk ontwikkeld op economie en samenleving. Als vader van 2 dochters, denkt hij na over de toekomst van de huidige en de volgende generaties. De remedies uit de 20e eeuw volstaan volgens hem niet meer om het hoofd te bieden aan de uitdagingen van de 21ste eeuw.
Laat een bericht achter!

Comment Section

0 reacties op “Basisinkomen 1

Plaats een reactie


*