Page content

article content

Basisinkomen 2: argumenten tegen

In mijn vorige blog heb ik het Basisinkomen gedefinieerd, en ook al besproken waarom het opnieuw zo actueel is geworden. Deze keer  wil ik verder ingaan op de argumenten tegen het Basisinkomen.

Als iemand zegt een voorstander te zijn van het Basisinkomen, dan krijgt hij of zij meteen enkele tegenwerpingen naar het hoofd geslingerd.

Meestal gaat het om 2 tegenargumenten:

Het leidt tot luiheid
Het is onbetaalbaar

Ook in de vele artikels die ik vond over het Basisinkomen, komen deze twee tegenwerpingen het vaakst naar voor.

1. Het leidt tot luiheid

Als ik aan 100 mensen vraag of er vele mensen zullen stoppen met werken als ze een Basisinkomen ontvangen, dan zegt een groot deel JA.

Basisinkomen

Als ik aan dezelfde mensen vraag of zij zelf zouden stoppen met werken als ze van mij iedere maand 800€ extra kregen, dan zegt de overgrote meerderheid NEEN.

Kortom, “ik ga niet stoppen, want ik ben niet lui, maar al die anderen gaan wel stoppen, want die zijn wel lui.”

 

 

Een Basisinkomen is een BASIS. Niet meer en niet minder. Het is voldoende om de armoede de wereld uit te helpen, maar het is niet hetzelfde als een ambtenarenloon onder het communistische systeem. Daar had iedereen hetzelfde inkomen, ongeacht of er gewerkt werd of niet. Met een Basisinkomen mag je zoveel bijverdienen als je wilt; jouw inkomen komt er gewoon bovenop.

Een Basisinkomen is een alternatief voor onze huidige sociale zekerheid. Vele mensen maken daar gebruik van, maar tegelijk vallen er mensen uit de boot. In een rijk land zoals het onze zou geen enkele van onze landgenoten op straat moeten slapen. Nochtans zien we dit in zowat iedere stad.

De overheid kan wel opvang organiseren, maar dit werkt betuttelend, en vereist veel mankracht, wat ook weer geld kost. In plaats daarvan kun je deze mensen beter een budget geven, waarmee ze zelf een onderkomen kunnen betalen. Geen grote luxe, maar ze hebben een adres, een vaste woonplaats, en daarmee kunnen ze op zoek naar werk, enz.

En uiteraard zullen er mensen zijn die minder gaan werken. Als in een gezin een van de ouders beslist om thuis te blijven gedurende enkele jaren, wat is daar dan verkeerd aan?

Laat ons eerlijk zijn: als je betaald wordt om andermans kinderen op te vangen, dan noemen we dat nuttig werk. Als je jouw eigen kinderen opvangt, dan ben je werkloos, niet geëmancipeerd en lever je geen (fiscale) bijdrage aan de maatschappij.

Laatste voorbeeld: de meeste winnaars van een Win For Life (2.000 € per maand) zijn niet gestopt met werken. Waarom zou men dan wel stoppen met werken met bv. 800€ per maand?

In ieder systeem heb je profiteurs. Dat heb je in ons huidige systeem ook al. Als je het Basisinkomen afschiet omdat het profiteurs voortbrengt, dan moet je het huidige systeem ook afschieten.

2. Het is onbetaalbaar

Wat me opvalt als ik artikels en studies lees, is dat degenen die tegen het basisinkomen zijn, vaak rekenen met een hoog Basisinkomen. Bv. 1.200 € per persoon per maand. Dat is meer dan wat een langdurig werkloze nu krijgt. Als dat bij een gezin binnenkomt, dan is het al 2.400 € per maand, meer dan wat de meeste mensen nu verdienen. Dit schiet zijn doel voorbij, en is inderdaad heel duur. Zoals ikBasisinkomen eerder al schreef: het moet een BASIS zijn, niet meer of minder.

Nu is de hoogte veeleer een politieke discussie, maar tegelijk ook een belangrijk aspect van de betaalbaarheid. Als je iedereen 500 € geeft, of 1.000 €, ja dan verdubbelt meteen het prijskaartje.

Onze sociale zekerheid

Laat ons eens kijken naar de huidige situatie van onze sociale zekerheid:

Als we alle soorten uitkeringen bij elkaar tellen, dan komen we voor België op bijna 100 miljard € en voor Nederland, met meer inwoners, op meer dan 100 miljard €.

Als we deze bedragen delen door het aantal meerderjarige inwoners, dan blijkt dan onze overheid nu reeds gemiddeld 700 à 750€ per persoon en per maand betaalt.

Met andere woorden: als de overheid even veel zou betalen als wat ze vandaag betaalt, dan is een universeel Basisinkomen van 750€ per inwoner perfect haalbaar, en hoeft er zelfs niet te worden gezocht naar manieren om dit te financieren.

Tegelijk doet de overheid daarmee een enorme besparing: er is geen legertje van ambtenaren nodig, om te controleren of je wel de juiste documenten hebt ingevuld, of je wel je best doet om een nieuwe baan te vinden, of je nog steeds dezelfde handicap hebt waarmee je bent geboren … Allemaal controlesystemen die wegvallen. Besparing: 25 miljard. Dit bedrag kan je gebruiken om aan de gepensioneerden een hoger maandelijks bedrag te geven, bv. 1.500 €.

Een universeel Basisinkomen is dus niet duurder dan ons huidige systeem.

In Zwitserland werd een referendum over het Basisinkomen weggestemd, en het belangrijkste argument tegen, was de betaalbaarheid. Maar in dit referendum ging het over 2.500 CHF per persoon per maand.

Persoonlijk vind ik dit te hoog. Het wordt voor de overheid heel duur, en het zal inderdaad wel tot luiheid leiden, aangezien vele mensen zo’n netto bedrag vandaag zelfs voltijds niet verdienen. Als de Zwitsers het bedrag lager hadden gezet, dan was de uitslag wellicht helemaal anders. En dan was het ook moeilijker om het zomaar van tafel te vegen wegens onbetaalbaar.

Finland start volgend jaar met een proefproject. 2.000 Finnen krijgen een Basisinkomen van 580€ per maand. Dit is aan de lage kant, maar het is wel realistischer en zeker betaalbaar. Benieuwd hoe dit zal verlopen.

Volgende keer zullen we de argumenten voor het Basisinkomen bespreken

Het eerste blog van Sven over het basisinkomen kun je HIER lezen.

Lees ook het interview met Sven Lefeber

Sven Lefeber
Sven Lefeber is ondernemer, filantroop, en al jarenlang een vurig pleitbezorger van het Universeel Basisinkomen. Door zijn opleiding als econoom, heeft hij een eigen kijk ontwikkeld op economie en samenleving. Als vader van 2 dochters, denkt hij na over de toekomst van de huidige en de volgende generaties. De remedies uit de 20e eeuw volstaan volgens hem niet meer om het hoofd te bieden aan de uitdagingen van de 21ste eeuw.
Laat een bericht achter!

Comment Section

1 reactie op “Basisinkomen 2: argumenten tegen


Door Adriaan Smeekes op 6 april 2018

Is het mogelijk om ALLE soorten uitkeringen in een tabelletje op te sommen en te publiceren? “ls we alle soorten uitkeringen bij elkaar tellen” Of kan ik dat op een of andere wijze eenvoudig opzoeken?

Plaats een reactie


*