Page content

article content

Basisinkomen 3: Argumenten op basis van onderzoek

In de vorige columns bespraken we het Basisinkomen, en de belangrijkste nadelen en tegenwerpingen. Maar er zijn vast ook wel voordelen, anders zouden er niet zoveel voorstanders zijn. Het aantal voorstanders stijgt trouwens iedere dag, toch een teken dat het Basisinkomen actueler is dan ooit.

Het probleem met de voordelen is, dat men “er van uitgaat” dat het Basisinkomen mensen zal bevrijden, onafhankelijker maken, tot minder stress leidt, enz.

Maar hoe bewijs je dat?

De criticasters antwoorden steevast dat de voordelen amper merkbaar zullen zijn ten opzichte van onze huidige welvaartsstaat, “want die zorgt nu al heel goed voor hen die het nodig hebben”. Waarom zouden we dat moeten veranderen?

Nu ben ik het daar persoonlijk niet mee eens. Ons huidige systeem is zeer fraudegevoelig, kost handenvol geld, en is totaal niet efficiënt, noch effectief. De voorstanders van de status-quo zijn vaak ook degenen die (financieel) belang hebben bij die status-quo.

Dus welke voordelen zijn er, hoe bewijs je dat?

In het verleden zijn er al heel wat experimenten geweest die allemaal aantoonden dat het Basisinkomen een positieve impact had op allerlei gebied.

De meeste experimenten gebeurden echter in Derdewereldlanden, waarbij er gedurende een bepaalde periode een Basisinkomen werd Basisinkomen gegeven aan mensen van 1 bepaald dorp. Uiteraard, als je geld injecteert in een zeer lokale (micro-)economie, dan heeft dit gevolgen. Maar zegt dit ook iets over de gevolgen op macro-economisch vlak?

In Canada werd er in de jaren ’70 van de vorige eeuw gedurende 5 jaar een Basisinkomen gegeven aan de inwoners van het dorpje Dauphin in de provincie Manitoba. De resultaten waren zeer positief op allerlei gebied.

 

Eerste tegenwerping

Een eerste tegenwerping is steeds, dat mensen minder gaan werken, maar dit bleek niet waar. Bijna iedereen met een voltijdse baan, behield die ook. Slechts 2 groepen gingen iets minder werken, nl. jonge moeders spendeerden meer tijd aan het moederschap, en jongeren gingen langer studeren, waardoor zij gemiddeld later op de arbeidsmarkt kwamen.

Ik denk niet dat er veel tegenstanders zijn van jongeren die gaan studeren, of moeders die tijd doorbrengen met hun kinderen. Deze gevolgen zijn misschien moeilijk uit te drukken in economische termen, maar eerder in toegenomen kwaliteit van het leven.

Een ander belangrijk aspect was, dat de inwoners het gevoel hadden dat het Basisinkomen hen er niet van weerhield om te gaan werken of om te ondernemen.

Zij kwamen uit een stelsel waar je eigenlijk moest kiezen tussen een uitkering of een salaris, terwijl ze nu de vrije keuze hadden om te gaan werken, zonder hiervoor “bestraft” te worden.

Argumenten pro basisinkomen

Op mijn zoektocht naar argumenten pro en gevolgen van het Basisinkomen, stuitte ik op een onderzoek dat enkele jaren geleden in Nederland werd uitgevoerd. Het dateert van 2015, dus het is nog zeer actueel, en het is één van de weinig wetenschappelijke onderzoeken die er verricht zijn zonder te zijn gekoppeld aan een (veelal lokaal) experiment.

Uit dit onderzoek bleek dat de voorstanders van het Basisinkomen toch wel gelijk hebben voor wat betreft de belangrijkste voordelen: een beperkte groep gaat iets minder werken (wisten we al uit Canada) maar voor heel wat mensen zou het Basisinkomen hun leven toch wel positief veranderen.

Onderzoek resultatenOnderzoeksresultaten basisinkomeninkomen ook gekwantificeerd.

Daaruit blijkt dat: Een kleine 7% zou niks veranderen, alles blijft bij het oude.

Ongeveer 10% zouden minder gaan werken, maar als men deze groep uit splitst, dan zitten hier ook weer jongeren bij die langer willen studeren, dus een hogere opleiding willen gaan volgen. Anderen willen minder gaan werken omdat ze meer vrijwilligerswerk willen doen. Dat is ook werk, is ook maatschappelijk relevant, maar wordt niet uitgedrukt in euro’s.

Een 10% zou ander werk gaan zoeken, werk dat beter bij hen past. Het Basisinkomen geeft hen de moed om de stap te zetten van hun huidige baan, naar een baan die ze eigenlijk veel liever zouden willen doen, maar waarvoor ze bv. eerst een extra opleiding voor moeten volgen.

Nog eens 10% zou liever een eigen zaak starten, en met het Basisinkomen achter de hand durven ze die stap ook effectief zetten. Het is moeilijk om uit het keurslijf van het huidige systeem te treden, maar het Basisinkomen helpt hen om die stap te zetten.

25% ziet het Basisinkomen als een opstap naar meer en betere persoonlijke ontwikkeling, iets wat ook niet direct kan worden uitgedrukt in cijfers, maar een gezonde geest in een gezond lichaam levert een productievere medewerker op, die minder ziek is, en minder stress heeft, en bijgevolg productiever is.

Waarom is dit onderzoek interessant?

Dit onderzoek is bijzonder interessant, omdat het de intenties en gevolgen van mensen vastlegt in diverse domeinen van hun leven, zowel financieel als in termen van levenskwaliteit. Een zeer kleine groep (4%) geeft aan dat ze met het Basisinkomen vooral meer gaan feesten en reizen.

Op zich is daar niks mis mee, maar het argument dat het Basisinkomen zal leiden tot meer profiteurs en luieriken, is daarmee toch wel ontkracht. Een overgrote meerderheid gaat net meer werken, ondernemen, studeren, of werken aan levenskwaliteit, en een zeer beperkte groep zou wat vaker op vakantie gaan.

Kortom, experimenten in het verleden hebben vooral voordelen aangetoond, en ook ander wetenschappelijk werk toont aan dat het Basisinkomen vele voordelen biedt.

Algemeen genomen kunnen we stellen dat mensen niet minder gaan werken, maar misschien wel iets anders gaan doen, en zelfs 10% gaat zelfstandig ondernemen. Ook langer studeren is een belangrijk voordeel. Een betere levenskwaliteit leidt tot minder stress en minder ziektekosten, dus hogere productiviteit.

Als de Finnen, die in januari zijn begonnen met een experiment, tot dezelfde conclusies komen, dan ligt de weg misschien wel helemaal open voor een universeel Basisinkomen

Zou jij ook een basisinkomen willen verkrijgen?

Meer informatie en contact

Sven Lefeber
Sven Lefeber is ondernemer, filantroop, en al jarenlang een vurig pleitbezorger van het Universeel Basisinkomen. Door zijn opleiding als econoom, heeft hij een eigen kijk ontwikkeld op economie en samenleving. Als vader van 2 dochters, denkt hij na over de toekomst van de huidige en de volgende generaties. De remedies uit de 20e eeuw volstaan volgens hem niet meer om het hoofd te bieden aan de uitdagingen van de 21ste eeuw.
Laat een bericht achter!

Comment Section

0 reacties op “Basisinkomen 3: Argumenten op basis van onderzoek

Plaats een reactie


*