Page content

article content

Basisinkomen 6: ondertussen, in Finland…

Eind 2016 startte ik een blog in Goed in Geld  over het Universeel Basisinkomen. Mijn economieprofessor aan de universiteit was daar een groot voorstander van. En hij was de eerste die me daarin inspireerde.

In 2002 heb ik Roland Dûchatelet ontmoet, een succesvol ondernemer, en voorstander van het Basisinkomen. Hij heeft me definitief overtuigd. We moeten met onze welvaartstaat de richting uit van het Universal Basic Income (of UBI).

Zoals ik al vaker schreef in deze column, het blijkt moeilijk om alle neuzen in dezelfde richting te krijgen over het Basisinkomen. Er bestaan genoeg meningen en theorieën over, maar zoals de Engelsen zeggen: the proof of the pudding is in the eating …..

Finland, 2016

In 2016 was er nog eens een land dat het aandurfde om een grootschalig experiment rondom het Basinkomen op poten te zetten: Finland. Gedurende 2 jaar (2017 en 2018) krijgen 2.000 Finnen een onvoorwaardelijk Basisinkomen van 560 € per maand. Nu kan je bij ons al niet ver komen met 560 €, en in Finland al helemaal niet, maar toch is dit een interessant experiment.

De officiële resultaten worden pas in 2019 bekend gemaakt, maar er zijn intussen al journalisten op zoek gegaan naar die 2.000 Finnen. Je vindt op internet al enkele interviews, artikels en video’s van Finnen die genieten van hun kleine basisinkomen. Zonder de echte statistieken en wetenschappelijke conclusies te kennen, is er dus al informatie beschikbaar van de mensen zelf.

En wat leren we voorlopig? Het bedrag is te klein om van te leven, maar het is onvoorwaardelijk. Je kunt dus zelf kiezen om veel of weinig bij te verdienen, maar je moet geen keuze meer maken tussen ofwel een uitkering, ofwel een job.

Je hebt geen administratieve rompslomp als je iets bijverdient, en je moet je niet steeds gaan aanmelden bij het arbeidsbureau met bewijs dat je nog steeds actief werk aan het zoeken bent. Kortom, je bent vrij. En die vrijheid …. dat doet iets met een mens.

Bij ons moet je kiezen voor een bepaald statuut: je bent werkloos, je bent werknemer, of je bent zelfstandige. Een werkloze die zelfstandige wilt worden, neemt een enorm risico. Bijgevolg starten weinig werklozen een eigen zaak.

Ben je werkloos, en vind je parttime werk, dan moet je ook vaak kiezen tussen dat loon of die uitkering, en het verschil is vaak niet groot genoeg om jou te motiveren om te gaan werken, dus …. zoek je maar verder naar een voltijdse baan. Want stel dat je die parttime baan verliest, dan val je ook weer terug op een uitkering, die gebaseerd is op die parttime baan, en niet op het voltijdse salaris die je daarvoor had.

Conclusie

Heel veel mensen zitten in de val, de uitkeringsval. Je kunt ontsnappen, maar daarmee neem je een risico. En aangezien hun financiële toestand nu al moeilijk is, willen ze dat extra risico er niet nog eens bij. Ze willen wel gaan werken, maar ze durven niet. Hoe triest is dat?

In mijn zoektocht naar inspiratie voor dit blog, heb ik het voorbije jaar al heel wat interviews en reportages gevonden van mensen die zo in de val zitten. In ieder land zijn de regels wel iets anders, maar overal is het resultaat hetzelfde.

Het Finse experiment opent die val, en geeft de mensen de kans om er uit te ontsnappen, zonder daarvoor te worden gestraft. Meer nog, het Basisinkomen zelf is te laag om van te leven, dus ze moeten wel uit die val komen. En weet je wat? Ze doen dat ook.

Mensen zijn best wel in staat om hun eigen leven in handen te nemen, en hebben Vadertje Staat niet nodig om hen bij het handje vast te houden. Vadertje Staat loopt zelfs te vaak in de weg. Bied hen gewoon de kans, en kijk wat er gebeurt.

Wat Finland betreft : the proof of the pudding is in the eating, and so far, the pudding tastes very good.

Lees meer over Sven Lefeber in het interview

Sven Lefeber
Sven Lefeber is ondernemer, filantroop, en al jarenlang een vurig pleitbezorger van het Universeel Basisinkomen. Door zijn opleiding als econoom, heeft hij een eigen kijk ontwikkeld op economie en samenleving. Als vader van 2 dochters, denkt hij na over de toekomst van de huidige en de volgende generaties. De remedies uit de 20e eeuw volstaan volgens hem niet meer om het hoofd te bieden aan de uitdagingen van de 21ste eeuw.
Laat een bericht achter!

Comment Section

0 reacties op “Basisinkomen 6: ondertussen, in Finland…

Plaats een reactie


*